"Alleen als de deur opengaat, kunnen we helpen"

Dunavie en Grip op de Knip Katwijk slaan de handen ineen tegen geldzorgen

In buurtkoffiehuis De Blije Boon in de Katwijkse wijk Hoornes schuiven Patricia van woningcorporatie Dunavie en Fred Heemskerk van Grip op de Knip Katwijk aan voor een kop verse muntthee. De plek is bewust gekozen: een laagdrempelige ontmoetingsplek waar mensen uit de buurt elkaar tegenkomen. Een plek waar ook ruimte is voor een gesprek over geldzorgen, schulden en hulp.

Tijdens de Week van het Geld spreken de twee over hun gezamenlijke doel: huurders financieel stabiel laten wonen. Over schaamte en drempels, maar ook over oplossingen. Want hulp is er volop, als mensen maar de stap durven zetten.

Gezamenlijk doel

Patricia werkt al meer dan 25 jaar bij Dunavie. Haar werk draait om huurders bij wie de huur niet is betaald. “Als ik bij iemand aan de deur kom, is de huur niet betaald,” vertelt ze. “Maar ik kom niet alleen om te zeggen: Je moet betalen. Ik kom vooral om te vragen: Wat is er aan de hand en hoe kunnen we helpen?” Dat gesprek is belangrijk, zegt ze. Hoe meer een huurder wil vertellen over de situatie, hoe beter Dunavie kan meedenken over een oplossing. 

Fred Heemskerk herkent dat vanuit zijn werk bij Grip op de Knip Katwijk. Hij is coördinator van een groep vrijwilligers die mensen helpt met geldzorgen. De organisatie is onderdeel van het landelijke netwerk SchuldHulpMaatje Nederland. “Ons doel is om mensen financieel weer zelfredzaam te maken,” legt hij uit. “Dus niet langdurig alles overnemen, maar samen met iemand zorgen dat hij of zij weer overzicht krijgt en zelf verder kan.” In Katwijk zijn ongeveer veertig vrijwilligers – ‘maatjes’ – actief. Zij begeleiden jaarlijks tientallen huishoudens bij het op orde brengen van hun financiën.

Hoe eerder, hoe beter

Toch komen veel mensen pas laat in beeld. Zowel Patricia als Fred zien dat dagelijks in hun werk. “Hoe eerder iemand hulp zoekt, hoe beter,” zegt Fred. “Maar mensen wachten vaak lang. Ze denken dat ze het zelf wel oplossen.”  Patricia ziet hetzelfde. Soms staat ze meerdere keren aan de deur voordat er echt contact komt. “Er zit vaak schaamte op financiële problemen,” vertelt ze. “Mensen denken: ik heb het altijd gered, dus het komt nu ook wel goed. Of ze hopen dat het vakantiegeld het oplost. Maar vaak zit er veel meer achter.” En als er eenmaal een huurachterstand is, blijkt die zelden op zichzelf te staan.“Het gaat bijna nooit alleen om die ene maand huur,” zegt Patricia. “Daar zit vaak een groter verhaal achter.”

Samen maatwerk bieden

Daarom werken Dunavie en Grip op de Knip nauw samen. Wanneer Patricia merkt dat een huurder moeite heeft met overzicht of structureel geld tekort komt, wijst ze op de hulp van Grip op de Knip. Soms melden huurders zich zelf aan, soms gebeurt dat samen met Dunavie. Fred: “We krijgen regelmatig hulpvragen via Dunavie. Dan gaan wij bij iemand langs om te kijken wat er precies speelt.” Andersom gebeurt het ook. Wanneer een vrijwilliger bij Grip op de Knip ontdekt dat er een huurschuld is, neemt hij contact op met Dunavie. “Dan vragen we vaak om een soort adempauze,” vertelt Fred. “Even tijd om alles goed in kaart te brengen.” Dunavie werkt daar bijna altijd aan mee. “We kunnen bijvoorbeeld een incassotraject tijdelijk stopzetten,” zegt Patricia. “Zodat er ruimte ontstaat om samen naar een oplossing te zoeken.” Die samenwerking helpt om escalatie te voorkomen.

Mensen moeten wel willen

De hulp die beschikbaar is in Katwijk is breed. Naast Grip op de Knip zijn er bijvoorbeeld het wijkteam, schuldhulpverlening van de gemeente, de Formulierenbrigade, verslavingszorg en andere hulpinstanties. “Het is vaak puzzelen welke hulp het beste past,” zegt Patricia. “Soms speelt er meer dan alleen geld: verslaving, psychische problemen of andere zorgen.” Fred ziet dat ook. “Het komt regelmatig voor dat er achter schulden bijvoorbeeld gokproblemen of andere verslavingen zitten,” vertelt hij. “Daar moeten mensen dan ook hulp voor zoeken.” Toch blijft één ding essentieel: de bereidheid van mensen zelf. “We kunnen alleen helpen als iemand hulp wil,” zegt Fred. “Dat is de basis.”

Gebrek aan overzicht

Een opvallend probleem dat de vrijwilligers steeds vaker zien, is gebrek aan overzicht. “Veel mensen hebben gewoon geen idee meer wat er maandelijks binnenkomt en uitgaat,” zegt Fred. Betalen gaat tegenwoordig vooral via pinnen en apps. Daardoor voelen uitgaven minder tastbaar. “Als we samen naar bankafschriften kijken, schrikken mensen soms zelf van wat ze uitgeven,” zegt hij. Daarom begint vrijwel ieder traject met iets eenvoudigs: een overzicht maken van inkomsten en uitgaven. “Pas als je dat weet, kun je keuzes maken,” zegt Fred. Patricia geeft huurders soms ook praktische tips. “Open bijvoorbeeld een tweede bankrekening voor je vaste lasten,” zegt ze. “Zorg dat daar altijd genoeg geld op staat voor huur, energie en zorgverzekering. Dat voorkomt dat je ongemerkt geld uitgeeft dat eigenlijk voor vaste lasten bedoeld is.” Het klinkt simpel, maar kan een groot verschil maken.

Huisuitzetting voorkomen

In het uiterste geval kan een huurschuld leiden tot huisuitzetting. Maar dat gebeurt gelukkig zelden. “We doen er alles aan om dat te voorkomen,” zegt Patricia. Zelfs wanneer een rechter al toestemming heeft gegeven om een woning te ontruimen, blijft Dunavie zoeken naar oplossingen. “We blijven proberen in gesprek te komen,” zegt ze. “Als er alsnog hulp komt, kan het soms nog worden voorkomen.”Soms betekent dat dat iemand onder bewind moet gaan, waarbij een bewindvoerder de financiën beheert. Dat is een ingrijpende stap, maar kan wel stabiliteit brengen. “Dan weet je in ieder geval dat de vaste lasten worden betaald,” zegt Fred.

Taboe doorbreken

Het gesprek vindt plaats in het kader van de Week van het Geld, een landelijke campagne om aandacht te vragen voor financiële bewustwording. Patricia hoopt vooral dat het helpt om het taboe te doorbreken. “Hoe meer we over geldproblemen praten, hoe kleiner de schaamte wordt,” zegt ze. Fred sluit zich daarbij aan. “Op verjaardagen wordt er zelden over financiële zorgen gesproken,” zegt hij. “Maar juist als je het bespreekt, kunnen er oplossingen komen.”  Volgens hem hebben in Katwijk duizenden huishoudens in meer of mindere mate financiële problemen. “En wat wij zien is maar het topje daarvan.”

De belangrijkste stap

Uiteindelijk komt het volgens Patricia en Fred op één ding neer: hulp durven vragen. “Alleen als de deur opengaat, kunnen we helpen,” zegt Fred. Die deur kan letterlijk zijn – wanneer Patricia aanbelt, maar ook figuurlijk. Patricia: “Het maakt mij niet uit waar iemand aanklopt. Bij Dunavie, bij Grip op de Knip, bij de kerk of bij familie. Als er maar hulp gezocht wordt.” Want hoe eerder er wordt ingegrepen, hoe eenvoudiger de oplossing vaak is. “Eén maand huurachterstand is nog relatief makkelijk op te lossen,” zegt ze. “Maar na zes maanden wordt het veel ingewikkelder.” Daarom hebben beide organisaties een duidelijke boodschap voor huurders met geldzorgen: Wacht niet te lang. “Je staat er niet alleen voor,” zegt Fred. “Financiële problemen komen veel vaker voor dan mensen denken. En er is hulp.”

Meer informatie 

Meer informatie over hoe Dunavie kan helpen bij geldzorgen? Kijk op deze pagina of neem contact op met ons hulpteam incasso via verschillende opties:

Overzicht